10: Protocol ‘onderwijs aan zieke leerlingen’

Inleiding

Als je ziek bent denk je meestal niet direct aan onderwijs. Toch blijkt onderwijs van groot belang voor zieke leerlingen. Het biedt toekomstperspectief en houvast. Het recht op onderwijs, zoals dat bij Wet is geregeld, is dan ook niet alleen recht op continuering van het didactische aspect (instructie en verwerking van leerstof), maar zeker ook het recht op continuering van sociale en emotionele belevingen.

Verantwoordelijkheid

De verantwoordelijkheid voor een leerling, ziek of niet, ligt altijd bij de school waar het kind op dat moment ingeschreven staat. Het is wel denkbaar dat de daadwerkelijke onderwijsbegeleiding bij langdurige afwezigheid van de leerling, thuis of in het ziekenhuis, uitbesteed wordt aan een Onderwijsbegeleidingsdienst of Educatieve Voorziening. De eindverantwoordelijkheid voor de voortgang van het onderwijs blijft altijd bij de eigen school liggen. Dat betekent dat een goed contact met ouders, leerling en de onderwijsbegeleider noodzakelijk is.

Ziekenhuisschool

Vroeger waren er in de ziekenhuizen ziekenhuisscholen. Vanaf 1 augustus 1999 zijn deze gesloten in de streekziekenhuizen. In de Academische Ziekenhuizen zijn de ziekenhuisscholen vervangen door de Educatieve Voorzieningen. Het personeel van de vroegere ziekenhuisscholen is verdeeld over deze Educatieve Voorzieningen en de Schoolbegeleidingsdiensten.

Onderwijsbegeleidingsdienst

Sinds de opheffing van de ziekenhuisscholen heeft de onderwijsbegeleidingsdienst er dus een taak bij gekregen: het begeleiden van zieke leerlingen en hun leerkrachten. Voor deze extra taak zijn ook extra mensen aangesteld: de docenten die eerder aan de ziekenhuisscholen verbonden waren. Zij nemen meestal niet het gehelde onderwijs over, maar treden echt op als consulent, als ondersteuner voor de ‘thuisschool’. Het telefoonnummer van de Consulenten Onderwijsondersteuning Zieke Leerlingen bij de Schoolbegeleidingsdienst Flevoland is 0320 225060, contactpersoon Anneke Zelhorst.

Hoe te handelen

Bij langdurig zieke leerlingen is onderstaande wijze van werken een goede manier om de leerling betrokken te laten blijven en een (zekere) voortgang in het onderwijs te waarborgen. Het vraagt vooral veel inzet en tijd (vergeleken met een gemiddelde leerling) van de groepsleerkracht, die de eerst verantwoordelijke is. Meestal gaat het niet om een ernstige ziekte, het gaat vaak om een gebroken arm of been o.i.d., maar ook dan is actie gewenst.

Korte ziekte/ongeval van een leerling:

  • de groepsleerkracht is de eerst verantwoordelijke voor het contact met de leerling en ouders/verzorgers: zieke leerlingen stellen contact met hun medeleerlingen erg op prijs: een briefje of kaartje van de klas sturen per email of post, medeleerlingen laten telefoneren met de zieke leerling, eventueel een bezoekje brengen met een paar klasgenootjes;
  • de groepsleerkracht informeert andere leerkrachten, die lesgeven aan deze leerling en geeft zonodig handelingsadviezen;
  • de groepsleerkracht informeert de IB-er en de directeur over de voortgang van de begeleiding;
  • bij dreigend langere ziekteperiode en niet naar school kunnen z.s.m. inschakelen van de consulent van de SBDIJ voor een begeleidingsafspraak.

Langdurige (blijvende) ziekte of opname in het ziekenhuis:

  • de groepsleerkracht is de eerst verantwoordelijke voor het contact met de leerling en ouders/verzorgers;
  • de groepsleerkracht informeert de overige leerkrachten die evt. aan deze leerling lesgeven en kijkt wat voor werk de leerling thuis of in het ziekenhuis zou kunnen doen;
  • de groepsleerkracht informeert de IB-er en de directeur over de voortgang van de begeleiding en neemt zonodig (bij opname in een niet-academisch ziekenhuis of bij een zieke leerling die thuis verblijft) contact op met de consulent van de SBDIJ. Bij opname in een academisch ziekenhuis wordt contact opgenomen door de consulent van de Educatieve Voorziening van dat ziekenhuis;
  • de groepsleerkracht bespreekt e.e.a. met de groep en maakt medeleerlingen, voor zover mogelijk, medeverantwoordelijk voor het in stand houden van de contacten met de zieke leerling (post, telefoon, email), bezoek, huiswerk etc.;
  • de groepsleerkracht informeert met enige regelmaat de Intern Begeleider en de directeur over de situatie en voortgang.

Slot

In de verwachting, dat iedere school zich medeverantwoordelijk zal voelen voor het welbevinden en een optimale voortgang van het onderwijs aan iedere op hun school geplaatste leerling, ook als deze een handicap heeft of ziek is, is een duidelijke handelswijze in voorkomende gevallen zeer gewenst. Vandaar dit protocol.